Terminal Nedir?
Terminal, komut ekranına sahip bir Shell (Kabuk) programı ve emülatörüdür. Kullanıcı ile Kernel (Çekirdek) arasındaki yorumlayıcı olan Shell'i kullanmamızı sağlar. Grafik arayüzden verilen komutların ve alınan çıktıların metinsel ortamıdır.
💡 Önemli: Linux'un birden çok Shell türü vardır (Bash, Zsh, Fish, etc.).
En yaygın kullanılanı Bash (Bourne Again Shell)'dir.
Terminal Kısayolları
İmleç Hareketleri
| Tuş Kombinasyonu | İşlev |
|---|---|
| Ctrl + A | İmleci satır başına götürür |
| Ctrl + E | İmleci satır sonuna götürür |
| Ctrl + B | İmleç, birer karakter geri gider (← ok tuşu gibi) |
| Ctrl + F | İmleç, birer karakter ileri gider (→ ok tuşu gibi) |
| Alt + B | İmleç, bir kelime geri gider |
| Alt + F | İmleç, bir kelime ileri gider |
Metin Düzenleme
| Tuş Kombinasyonu | İşlev |
|---|---|
| Ctrl + U | İmlecin solundaki her şey silinir |
| Ctrl + K | İmlecin sağındaki her şey silinir |
| Ctrl + W | İmlecin solundaki kelimeyi siler |
| Ctrl + Y | Silinen metni geri yapıştırır (Yank) |
| Ctrl + L | Ekranı temizler (clear komutu gibi) |
Komut Kontrolü
| Tuş Kombinasyonu | İşlev |
|---|---|
| Ctrl + C | Komutu sonlandırır (SIGINT) |
| Ctrl + Z | Komutu durdurur ve arka plana gönderir |
| Ctrl + D | Terminal oturumunu kapatır (EOF) |
| Ctrl + S | Terminal çıktısını dondurur |
| Ctrl + Q | Donmuş terminal çıktısını devam ettirir |
Komut Geçmişi
| Tuş Kombinasyonu | İşlev |
|---|---|
| ↑ / ↓ | Komut geçmişinde gezinme |
| Ctrl + R | Komut geçmişinde arama (reverse search) |
| Ctrl + G | Reverse search'ten çık |
| !! | Son komutu tekrarlar |
| !$ | Son komutun son parametresini kullanır |
Terminal Penceresi
| Tuş Kombinasyonu | İşlev |
|---|---|
| Ctrl + Shift + T | Yeni terminal sekmesi açar |
| Ctrl + Shift + W | Mevcut sekmeyi kapatır |
| Ctrl + Shift + N | Yeni terminal penceresi açar |
| Ctrl + PageUp/PageDown | Sekmeler arasında geçiş yapar |
| Ctrl + +/- | Terminal font boyutunu büyüt/küçült |
Tab Completion (Otomatik Tamamlama)
Tab tuşu, Linux terminal'inde en kullanışlı özelliklerden biridir. Komutları, dosya/klasör isimlerini otomatik olarak tamamlar.
Örnek:
•
•
•
•
cd Doc yazıp Tab → cd Documents/•
systemc yazıp Tab Tab → Tüm systemctl komutlarını gösterir•
apt install fire yazıp Tab → firefox önerisi
Yararlı Terminal Tüyoları
- history: Komut geçmişini gösterir
- clear veya Ctrl+L: Ekranı temizler
- exit veya Ctrl+D: Terminal'den çıkar
- reset: Terminal'i tamamen resetler
- alias: Kısa komut tanımla (örn: alias ll='ls -la')
Soru 1: İmleci satır başına götürmek için hangi kısayol kullanılır?
Soru 2: Terminal ekranını temizlemek için hangi kısayol kullanılır?
Soru 3: Çalışan bir komutu sonlandırmak için hangi kısayol kullanılır?
Soru 4: İmlecin sağındaki tüm metni silmek için hangi kısayol kullanılır?
Soru 5: Komut geçmişinde arama yapmak için hangi kısayol kullanılır?
Soru 6: Terminal oturumunu kapatmak için hangi kısayol kullanılır?
Soru 7: Yeni terminal sekmesi açmak için hangi kısayol kullanılır?
Soru 8: İmlecin solundaki kelimeyi silmek için hangi kısayol kullanılır?
Soru 9: Dosya/komut isimlerini otomatik tamamlamak için hangi tuş kullanılır?
Soru 10: Son komutu tekrar çalıştırmak için hangi ifade kullanılır?
Ctrl + A
İmleci satır başına götürür
Ctrl + E
İmleci satır sonuna götürür
Ctrl + C
Çalışan komutu sonlandırır (SIGINT)
Ctrl + L
Terminal ekranını temizler
Ctrl + R
Komut geçmişinde arama (reverse search)
Ctrl + U
İmlecin solundaki her şeyi siler
Ctrl + K
İmlecin sağındaki her şeyi siler
Tab tuşu
Komut/dosya isimlerini otomatik tamamlar
!!
Son komutu tekrar çalıştırır
Ctrl + D
Terminal oturumunu kapatır (EOF)